الفيض الكاشاني
63
منتخب مكاتيب قطب ( فارسى )
عزلت والحق اگر كسى خواهد كه به وصيّت اوّل او عمل كند وى را ميسر نشود تا آن زمان كه به وصيّت دوم عمل كند . و لهذا در اركان اربعه ، صمت قرين عزلت آمده . سالك بايد كه به مجلسى كه در آن جا لغو و لايُعنى گُذرد حاضر نشود و تنهايى بر آن ايثار كند و اگر از تنهايى به تنگ آيد مطالعه كتب تذكره كند ؛ و مجالست با سلف و خيار عباداللَّه اختيار كند كه ايشان از اموات به همنشينى اولىاند و اگر از زندگان كسى يابد كه در ذكر و مذاكرهء خير شركت كند ، صحبت او بر خلوت اختيار كند زآن كه خلوت از اغيار بايد نه زيار * پوستين بهر دى آمد نه بهار و اگر چنين كس نيابد تنهايى گزيند و گر در ميان جمع باشد ، به دل بر كنار باشد و در لغو و تخليط ايشان با ايشان شركت نجويد . و چون صمت و عزلت او را ميسر شد و بيدارى شب و صيام ايّام با آن انضمام يافت اركان اربعه سلوك او را تمام شد . سالك را همّت بر تشييد « 1 » اين اركان مىبايد گماشت و ديگر كارها را گذاشت . ما را خواهى جمله حديث ما كن * خو وا ما كن ز ديگران خُو وا كن اى دوست مهربان ! فرزند و پيوند و دوست و آشنا و اين و آن و هر كس كه تو مىبينى چون كار افتاد ، همه به خود درماندهاند و با خود همراهاند . تا بدانى كه وقت پيچا پيچ * هيچ كس مر تو را نباشد هيچ و چگونه چنين نباشد و همه فقير و عاجزاند و درمانده و ناقصاند . شخص كه در خود فقير و ناقص باشد اوّل به تكميل خود مشغول بايدش شد و ازالهء فقر و نقص از خود نمود بعد از آن كه در خود تمام شود و از خودش چيزى زياده باشد به ديگران برسد ، و دانى كه تام و فوق التمام خداست .
--> ( 1 ) . تشييد : محكم كردن .